Foto Giesbeek

Scherptediepte en macro

Over het begrip "scherptediepte" bestaan zeer veel misverstanden, waarvan het meest hardnekkige misverstand is dat scherptediepte alleen zou worden bepaald door het gebruikte brandpunt. Veel mensen kopen bijvoorbeeld een 50mm macrolens in plaats van een 100mm macro, omdat ze denken dat ze met die 50mm macro een grotere scherptediepte zouden bereiken. Dat is echter niet waar. Scherptediepte wordt bepaald door de vergrotingsmaatstaf en die wordt weer bepaald door de combinatie van brandpunt en afstand. Een 2x langer brandpunt geeft inderdaad een 4x kleinere scherptediepte als vanaf dezelfde afstand wordt gefotografeerd. Maar als je een 2x langer brandpunt gebruikt, zal je ook 2x verder weg moeten gaan om dezelfde vergroting te krijgen. En een 2x grotere afstand geeft weer een 4x grotere scherptediepte, waarmee per saldo de scherptediepte dus gelijk blijft en onafhankelijk is van het brandpunt (bij gelijke vergroting). De grotere afstand geeft wel een ander perspectief en daarom zijn de foto's met een 50mm macro en een 100mm macro niet volledig identiek.

De keuze voor een macrolens hoeft dus niet te worden gemaakt op basis van die vermeende grotere scherptediepte. Waarop dan wel? Het verschil in perspectief is al genoemd. De 50mm toont meer achtergrond, de 100mm maakt het beeld wat "platter". Voor wie levende dieren (insekten) wil fotograferen is de keuze erg simpel. Omdat je met een 100mm macro 2x zo grote afstand gebruikt, is de kans op een succesvolle foto veel groter. Hoe dichter bij, hoe eerder de insekten worden verjaagd. En als we bedenken dat een 100mm macro ook een perfecte portretlens is, lijkt de keuze voor 100mm over het algemeen aan te raden boven 50mm. Pentax heeft twee versies van dit veelzijdige objectief, een topklasse 2.8/100mm en een aantrekkelijk geprijsde f/4.0 variant.